«Еңбек» және АӘК бойынша жұмыстарды күшейтуді тапсырылды

Аудан және қала әкімдіктерінің өкілдерімен селекторлық кеңес барысында 2017-2021 жылдарға арналған Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту "Еңбек" мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру және жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау мәселелері талқыланды.

Бүгінгі күні халықты жұмыспен қамту органдарына 25,3 мың азамат өтініш білдірді, Бағдарлама шараларымен 19,5 мың адам қамтылды. Олардың көпшілігі-57% жұмыссыздар, 18% - өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар. Оның ішінде 43% - әйелдер, 27% - жастар, 6% - аз қамтылғандар, 3% - мүмкіндігі шектеулі тұлғалар.
15,4 мыңнан астам адам, ал бұл өтініш білдіргендердің 60%  жұмыспен қамту шараларымен қамтамасыз етілді. 8,5 мың адам қолданыстағы бос орындарға жұмысқа орналастырылды.

Бағдарламаны іске асыруға ауқымды қаражат - 8,7 млрд.теңге көзделгенін атап өткім келеді. Кеңесте ресурстарды тиімді және атаулы бөлу қажеттігі туралы мәселе қойдық.

Жұмысты жақсартуды қажет ететін бірнеше бағытты атап өткім келеді. 
Бірінші. "Қысқа мерзімді кәсіптік оқыту" бағыты бойынша жақсы динамика байқалуда, 1 тамыздағы мәліметтер бойынша 2458 адам жіберілді (жылдық жоспарға 66%), бірақ оқытылғандардың жұмысқа орналасу пайызы тек 31%-ды құрайды. Менің ойымша, ірі қалалар өз потенциалын толық пайдаланбайды - Семей қаласы оқығандардың 11%-ын ғана, ал Өскемен - 28% - ын жұмысқа орналастырды. Қысқа мерзімді кәсіптік оқытуға 625 млн. теңге бөлінді, әрине, бюджет қаражатын барынша тиімді пайдаланған жөн.

Екінші. "Жаппай кәсіпкерлікті дамыту" бағдарламасының бағытын жүзеге асыруға 4,5 млрд.теңгеден астам қаржы бөлінген. Бұл соманың басым бөлігі - 3,5 млрд теңге, ауылдық елді мекендерде және шағын қалаларда тұратын 956 адамға шағын несие беруге бағытталған.
1 тамызға облыстың жұмыспен қамту орталықтары 1022 жолдама берді. Бұл жаман көрсеткіш емес. Сонымен қатар, қаржы институттары 2,8 млрд теңгеден астам сомаға 718 өтінім қабылдады. Қазірдің өзінде 564,5 млн.теңгеге 134 өтінім мақұлданды. 1,8 млрд. теңгеге 471 өтінім қаржыландырылды.
Көпбалалы және аз қамтылған отбасыларды қолдау аясында 98 млн.теңге сомасына 30 несие берілді, 26 жоба жұмыс істеуде. Кеңесте олардың көпшілігі жаман несие тарихына байланысты несие ала алмайтыны атап өтілді.

Қалаларда шағын несиелеуге 1 млрд теңгеден астам қаржы бөлінді.  210 адамды қамту жоспарлануда. Қаржыландыруға 86 жоба мақұлданды, оның ішінде жалпы сомасы 920,9 млн.теңгеге 81 жоба несиелендірілді.

Осы бағыт бойынша көп балалы отбасыларды несиелеумен қамту – елеулі емес. Жыл соңына дейін осы бағыт бойынша қаражат осы санаттағы адамдарға да жетуі үшін барлық күш-жігерімізді жұмсауымыз керек. Тиісті тапсырма кәсіпкерлік басқармасына және "Атамекен" палатасының облыстық филиалына берілді.

Үшінші. Біз бағдарламаның осындай бағытын іске асыруға аса назар аударуымыз керек. Жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға 100 АЕК дейінгі мөлшерде мемлекеттік гранттар беру (268 адамға 67,7 млн.теңге). 1 тамыздағы мәліметтер бойынша 45,2 млн.теңге сомасына 179 грант (66,8%) мақұлданды және қаржыландырылды. Оның ішінде 5 грант аз қамтылған және көп балалы отбасыларға берілді.

Аз қамтылған және көпбалалы отбасыларға, еңбекке қабілетті мүгедектер мен жастарға 200 АЕК грант беруге 1277 адамға 644,9 млн.теңге қарастырылды. Қазіргі таңда 46 млн.теңге сомасына 91 грант мақұлданды және қаржыландырылды, оның 79-ы - көпбалалы отбасылар үшін 39,9 млн. теңге.

Бұл бағытта біз жұмысты айтарлықтай арттыруымыз керек. Алайда, мемлекеттік қолдау түріндегі өтеусіз қаражатты аз қамтылған және көпбалалы отбасылар ғана емес, сондай-ақ басқа санаттағы азаматтар да алуға асықпайды. Кеңес барысында өз ісін ашуға грант алғаннан кейін рәсімдерден өтіп, қаражаттың мақсатты тағайындалуын растап,  ЖК тіркеу қажет деген пікір айтылды. Көпбалалы отбасыларға келетін болсақ, грант алған жағдайда адамдар атаулы әлеуметтік көмектен айырылуға қорқады, ол алушының кіріс деңгейіне байланысты екені мәлім.

Әлеуметтік қорғау басқармасына, сондай-ақ аудандар мен қалалардың әкімдіктеріне біз жасампаз еңбектің артықшылықтары туралы, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді нысандарына міндетті түрде қатысу шартымен берілетін мемлекеттің шартты ақшалай көмегінен гөрі көбірек табыс беретін заңды жұмыспен қамтудың қажеттілігі туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізуді тапсырдық.

Төртінші.  Кеңесте жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау мәселесі талқыланды. АӘК төлеуге 11,1 млрд.теңге бөлінді, оның ішінде республикалық бюджеттен 9,7 млрд. теңгеден астам.

Ағымдағы жылдың басынан атаулы көмек 17 851 отбасына (85 696 адам) 4 689,4 млн.теңгеге тағайындалды, оның ішінде 2019 жылдың сәуірінен бастап 14 549 отбасына (70 630 адам) 3 695,3 млн. теңгеге.

Атаулы әлеуметтік көмек тағайындау тетігінің өзгеруі нәтижесінде 2 608 отбасына (13 349 адам) 2019 жылғы 1 сәуірге дейін тағайындалған әлеуметтік төлемдер 642,4 млн.теңге сомасына (сәуір-шілде айларында) қайта есептеу жүргізілді.

АӘК тағайындаудың айқындылығы үшін және көмек шын мәнінде мұқтаждарға жұмсалуы үшін бүгінгі күні АӘК тағайындау үшін мониторинг бойынша жұмыс топтары құрылды. АӘК алушылар мәлімдеген табыстар мен міндетті зейнетақы жарналарының 10% - ын ескере отырып, есептелген табыстар бойынша айырмашылықтар бар отбасылармен атаулы жұмыс жүргізіледі.

Кеңесте АӘК тағайындаудың жүйелі мәселелері де талқыланды. Облыста АӘК алушылар арасында Жұмыспен қамтудың белсенді шараларына тартылуы қажет еңбекке қабілетті құрамы бар отбасылардың жоғары үлесі бар. Бұдан басқа, АӘК алушылар отбасыларының жеке кірістері төленетін көмектен бірнеше есе аз, сондай-ақ АӘК алушылар арасында мемлекеттік секторда жұмыс істейтін адамдардың санаты бар.

Селекторлық кеңесте ҚР Мемлекеттік қызмет істері Агенттігінің ШҚО бойынша департаментінің басшысы Жанна Қабдолдақызының баяндамасы тыңдалды, ол АӘК тағайындау жататын мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі тәуекелдерді айтты. Көлеңкелі экономиканың өсуі, халықтың ішкі көші-қоны, ЖК табысының төмендеуі, неке бұзу фактілерінің артуы, халық арасында масылдық көңіл-күйдің өсуі - селекторлық жиында айтылған баяндаманың негізгі желісі. Сондай-ақ, Қызмет көрсету стандарты мен регламентін талдауға үлкен көңіл бөлінді, онда кемшіліктер мен коллизиялар анықталды. Әлеуметтік қорғау басқармасына, аудандар мен қалалардың әкімдіктеріне АӘК тағайындаудың заңдылығын және нақты регламенттелуін қамтамасыз ету мақсатында нормативтік құжаттарды өзгерту жөнінде ұсыныстар енгізу ұсынылды.

Қорытындысында қоныс аударушылар мен оралмандарды қабылдау бойынша көрсеткіштердің орындалу мәселесі бойынша. Аймақтық квота бойынша жұмыс күші мол өңірлерден 2161 адамды көшіру қажет, оның ішінде 1566 адам қоныс аударушылар мен 595 адам оралмандар.
2019 жылдың 1 тамызына 772 адам көшірілді, оның ішінде қоныс аударушылар - 648 адам, оралмандар - 124 адам. Мәселен, Алматы облысынан 361 адам, Түркістан қаласынан - 104, Қызылорда облысынан - 79, Жамбыл облысынан - 74, Маңғыстау облысынан - 8 және Шымкент қаласынан - 22 адам көшіп келді. Арыс қаласының тұрғындарымен жұмыс жүргізілуде. Қоныс аударушылардың 74 отбасы бір жылға қарастырылған материалдық көмек сомасын алып, үйлерді жеке меншікке сатып алды.  650 қоныс аударушының 266 еңбекке жарамды 400 адамнан, оның ішінде тұрақты жұмыс орындарына – 232 адам, әлеуметтік жұмыс орындарына, жастар тәжірибесіне, қоғамдық жұмыстарға - 23 адам, кәсіпкерлік қызметпен-11 адам жұмысқа орналастырылды.

Алайда, кеңесте өзекті мәселелер де айтылды. Біріншіден, бүгінгі күні көшуге және тұрғын үйді жалдауға ұсынылған материалдық көмек көп адамдар үшін қоныс аударуға маңызды ынталандыру болып табылмайды. Екіншіден, жіберуші Тарап, еңбек күші мол өңірлер осы бағытта жеткілікті ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізбейді. Облыс делегациясы шығып қалу өңірлерімен ұйымдастырылған кездесулер Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Маңғыстау және Түркістан облыстарына тұрақты түрде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарымен барады. Барлығы 108 кездесу өткізіліп, 716 адам көшуге ниет білдірді, 91 адам көшті.
Облыстың барлық қалалары мен аудандарына жұмысты күшейту және              1 қазанға дейін аяқтау тапсырылды. Бүгінде 100% квота тек Риддер қаласында ғана орындалған. Қалған қалалар мен аудандарда көрсеткіштерді жақсарту керек. Сондықтан да аудан әкімдіктеріне, әсіресе шекара маңындағы әкімдіктерге осы бағыттағы жұмысты жандандыру және жоспарланған көрсеткіштерді орындау бағытындағы жұмыстарды күшейту тапсырылд



Сіз кім болып жумыс істейсіз?